Hadi baslayalim ;

[
“Ocak” ,
“Subat” ,
“Mart” ,
“Nisan” ,
“Mayis” ,
“Haziran” ,
“Temmus”,
“Agustos” ,
“Eylül” ,
“Ekim” ,
“Kasim” ,
“Aralik”
]

Gördügünüz gibi diziler köseli Parantez ( [  ] ) ile baslar ve biterler, dizi icerisindeki degeler virgül ( , ) isareti ile ayrilir ve eger deger string yani yazi ise cift tirnak ( ” ) icerisine alinirlar.

Yukaridaki örnek tek boyutlu bir dizidir fakat Json bize iki boyut veya daha fazla boyutta dizi tanimlama imkanida sunar;

[
[
“Ocak” ,
“Subat” ,
“Mart” ,
“Nisan” ,
“Mayis” ,
“Haziran” ,
“Temmus” ,
“Agustos” ,
“Eylül” ,
“Ekim” ,
“Kasim” ,
“Aralik”
] ,
31 ,
28 ,
31 ,
30 ,
31 ,
30 ,
31 ,
31 ,
30 ,
31 ,
30 ,
31
]
]

Gördügünüz gibi Json ile iki boyutlu bir dizi (Array) tanimlamis olduk. Yukaridaki örnekte ay isimleri ve o ayin kac gün cektigini tanimladik. Dizilerin köseli parantezler ( [ ] ) icerisine yazildigini yukarida söylemistim, cok boyutlu dizi tanimlarken de köseli parantez ( [ ] ) kullaniyoruz ve dizileri birbirinden ayirirken yine virgül ( , ) isareti kullaniyoruz. Yukaridaki örnekte ay isimleri bitip köseli parantezle kapatildiktan sonraki virgül ( , ) isareti ikinci boyutun oldugunu belirtmektedir. Yukaridaki örnekte bir diger ayrinti ise ikinci gruptaki, ayin kac gün cektigini gösteren veriler sayi oldugu icin cift tirnak ( ” ) icerisinde yer almadi, diger programlama dillerinde oldugu gibi Jsonda da sayilar tirnak icerisinde yer almamaktadir. Bir önceki dersimizde Json veri cesitleri ile ilgile bilgi sahibi olabilirsiniz.

Ilerleyen derslerde diger programla dillerinin Json ile nasil baglanti kurdugunu anlatarak devam edecegim. Bir sonraki derste görüsmek üzere…

Json ‘nu Xml ‘le alternatif olarak düsünebilirsiniz. Her ne kadar Ajax uygulamalarinda Xml hala kullanilsa veya kullanilmaya devam etsede hemen hemen ayni isleri  Json ile de cok daha bir sekilde yapabiliriz.  Json javaScript ‘in alt kümesi olduğu için Xml ‘den çok daha hızlı bir şekilde calistigini göreceksiniz. Ayrıca bir diger avantaji ise Json ile biçimlendirdiğiniz bir veri kümesini Xml ‘le kiyasla daha az yer kaplamasidir.

Json ‘nun ne oldugunu konusunda bir fikir sahibi oldunuzu düsünerek birazda uygulama yapalim.

{
“isim”: “Hüseyin Kocak”,
“yasi”: 30,
“calisiyor”: true
}

Örnektende anyacaginiz üzere, Json ‘da nesneler Parantez ( {   } ) isareti ile baslar ve biter. Bunu Css ‘ye benzetebilirsiniz. Ayrica degisken isimleri cifttirnak ( “ ) isaretleri arasina yazilir, deger ile aralarina iki nokta üst üste ( : ) ve son olarak veriler virgül ( , ) isareti ile ayrilir.

Veri Cesitleri ;

Json ile 4 cesit veri olusturmaniz mümkündür bunlar;

• yazi (string)    –> cift tirnak ( ” ) icerisinde yazilirlar
• Sayi (Number)
• true – False –> dogru veya yanlis (boolean)
• null

Yukaridaki örnekte ilk üc degisken türünü görebilirsiniz. Örnekte yer almayan null ise bir gdegere sahip olmadigi durumlarda kullanilir.

simdi yukaridaki örnegimize baska nesnelerde ekleyelim;

{
"elemanlar":[
{
"isim" : "Hüseyin Kocak",
"yasi" : 30,
"calisiyor" : true
},
{
"isim":"Ergin Baltaci",
"yasi" : 27,
"calisiyor" : false
},
{
"isim":"Ali Gündüz",
"yasi": 29,
"calisiyor": true
}
]
}

Gördügünüz gibi köseli paranteler ( [  ] ) icerinde diger nesneleri tanimliyoruz. Bir sonraki derste Json ‘da dizi (array) islemleri adli baslikta bu konu hakkinda daha fazla fikir sahibi olacaginizi düsünüyorum.

Simdi yukaridaki son örnegimizi Xml ile yapmis olsaydik, nasil bir yol izlecektik ve ne gibi ajavantaj veya dezavantajlarimiz olurdu bir göz atalim ;

<elemanlar>
    <eleman>
        <isim>Hüseyin Kocak</isim>
        <yasi>30</yasi>
        <calisiyor>true</calisiyor>
    </eleman>
    <eleman>
        <isim>Ergin Baltaci</isim>
        <yasi>27</yasi>
        <calisiyor>false</calisiyor>
    </eleman>
    <eleman>
        <isim>Ali Gündüz</isim>
        <yasi>29</yasi>
        <calisiyor>true</calisiyor>
    </eleman>
</elemanlar> 

Gördügünüz bircok Tag acip kapamak zorunda kaliyoruz ayrica her iki örnegide text olarak kaydederseniz Json ile yazilmis kodumuzun cok daha az yer kapladigini göreceksiniz bunu binlerce nesne yüklü bir dosya oldugunu düsünürsek aradaki fark cok daha belirgin bir sekilde acilacaktir. Fakat yukarida belirttigim gibi Json ‘un en büyük avantaji javaScript ‘in bir alt kümesi olduğu için Ajax uygulamalarınızda cok daha kolaylıkla kullanabilmemiz ve Xml gibi parse edilmesine gerek yoktur. Bir diger avantaji ise Json ‘u Html veya hangi programlama diline kullaniyorsaniz direk kodlariniz icerisine yerlestirip bir değişkene set ederek kullanabilirsiniz.

Json Php, Asp, .Net, Python, ColdFusion, java, vb.. tüm programlama dillerinde kullanilabilir.

Bir sonraki dersimizde Json ‘da dizi (array ) islemlerini anlattiktan sonra Json ‘nu nasil kodumuz icerisinde nasil kullanacagimizi ve Ajax uygulamalarinda ne tip görevler veregimizi örneklerle anlatmaya devam edecegim.